İmsak ve Oruç Niyeti: Ne Zaman Başlar, Nasıl Yapılır?
Bizleri bir kez daha rahmet, mağfiret ve bereket mevsimi olan Ramazan-ı Şerif’e ulaştıran Yüce Rabbimize sonsuz hamdü senalar olsun.
Nefislerimizi oruçla terbiye etmeyi, sabırla olgunlaştırmayı ve takvaya erdirmeyi bizlere öğreten Sevgili Peygamberimiz Muhammed’e salât ve selam olsun.
Ramazan ayı geldiğinde en çok sorulan sorular şunlardır:
İmsak nedir? Oruç tam olarak ne zaman başlar? Sabah ezanı okunurken yemeğe devam edilir mi? Şâfiî mezhebine göre niyetin vakti nedir? Sahura kalkmak niyet yerine geçer mi?
İşte bu soruların ilmî ve açık cevapları…
İmsak Nedir?
“İmsak” kelime olarak; kendini tutmak, engellemek, geri durmak anlamına gelir.
Dinî bir terim olarak ise; fecr-i sâdıktan (tan yerinin ağarmasından) güneş batıncaya kadar yemekten, içmekten ve orucu bozan şeylerden uzak durmaktır.
Takvimlerde yer alan imsak vakti, orucun başladığı andır.
Oruca Ne Zaman Başlanır?
Yüce Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurmaktadır:
“Şafağın beyaz ipliği siyah ipliğinden ayırt edilinceye kadar yiyin, için; sonra da akşama kadar orucu tamamlayın.”
(Bakara, 2/187)
Bu ayet açıkça göstermektedir ki oruç; tan yerinin ağarmasıyla başlar, güneşin batmasıyla sona erer.
Sabah Ezanı Okunurken Yemeğe Devam Edilebilir mi?
İmsak vakti, sabah namazı vaktinin girdiği andır ve ezan bu vakitte okunur.
• Ezan başladığında yemeyi ve içmeyi bırakmak gerekir.
• Ağızda bulunan lokma yutulabilir.
• Ancak bilerek ezan başladıktan sonra yemeye ve içmeye devam etmek orucu tehlikeye sokar.
İbadetin sıhhati için vakit konusunda hassasiyet esastır.
Şâfiî Mezhebine Göre Niyet
Farz Oruçta Niyetin Vakti
Şâfiî mezhebine göre Ramazan orucuna niyet vakti:
• Akşam güneş battıktan sonra
• İmsak vaktine kadar olan süredir.
Niyet bu zaman aralığında yapılmalıdır.
Kişi dil ile niyet etmese bile sahura “yarın oruç tutacağım” kastıyla kalkmışsa bu niyet yerine geçer.
Gece niyet etmeyip imsaktan sonra uyanan kimse, o günü yemeden içmeden geçirir; fakat Ramazan’dan sonra kaza eder.
Nafile Oruçta Niyet
Şâfiî mezhebinde nafile oruçta da esas niyet vakti akşamdan imsaka kadardır.
Ancak imsaktan itibaren bir şey yenilip içilmemişse, öğle namazı vaktinden önceye kadar niyet edilebilir.
Oruca Niyet Nasıl Yapılır?
Oruca niyet için özel bir dua şart değildir. Önemli olan kalben niyet etmektir.
Şöyle demek yeterlidir:
“Niyet ettim Allah rızası için yarınki Ramazan orucunu tutmaya.”
Bir Hurma ile Tutulan Oruç
Rivayet edilir ki büyük velilerden İbrahim bin Edhem, bir Ramazan günü talebeleriyle birlikteydi. Gün oldukça sıcaktı. Talebelerinden biri:
“Efendim, açlık ve susuzluk beni çok zorladı.” dedi.
Hazret tebessüm etti:
“Ey evladım… Dünya orucu, ahiret nimetlerine kavuşmak içindir. Bir günlük açlığa sabredemeyen, ebedî nimetlere nasıl erişir?”
İftar vakti geldiğinde sofralarında sadece birkaç hurma ve biraz su vardı. Tam o sırada kapı çalındı. Fakir bir yolcu bir lokma istedi. Sofradaki hurmaların tamamını ona verdiler. O gece aç yattılar.
Talebeler hayretle:
“Efendim, biz de oruçluyduk.” deyince şu ibretli sözü söyledi:
“Biz aç kalmadık; biz Rabbimize emanet ettik.”
Ertesi gün hiç ummadıkları bir yerden bolca ikram geldi. Hazret buyurdu:
“Kim Allah için vazgeçerse, Allah ona daha hayırlısını verir.”
Menkıbeden Dersler
• Oruç sadece aç kalmak değil, sabır ve teslimiyet eğitimidir.
• İnfak, orucun ruhunu tamamlar.
• Gerçek tokluk, kalbin Allah’a yakınlığıdır.
Ramazan duası…
Allah’ım…
Bizleri imsak vaktinin kıymetini bilen, orucunu hakkıyla tutan kullarından eyle.
Niyetlerimizi halis, amellerimizi makbul eyle.
Açlığı bize sabrı, susuzluğu bize şükrü öğreten bir mektep kıl.
Ramazan’ın rahmetinden, mağfiretinden ve bereketinden bizleri mahrum bırakma.
Kalplerimizi Kur’an ile dirilt, sofralarımıza helal bereket ihsan eyle.
Tuttuğumuz oruçları rızana uygun eyle ve bizleri bayrama affedilmiş kulların arasında kıl.
Âmin.
Hayırlı ve bereketli Ramazanlar diliyorum.