ŞÂBAN AYININ FAZİLETİ
Vakit, insanın elinden sessizce kayan en kıymetli nimettir. Nice günler vardır ki gelir geçer, iz bırakmaz. Nice zamanlar vardır ki bir ömre bedeldir. İşte Şâban ayı, fark edenler için kalbi dirilten, gafletten uyandıran ve Ramazan’a ruhu hazırlayan müstesna bir zaman dilimidir.
Receb ayının 19 Ocak’ta sona ermesiyle birlikte, 20 Ocak 2026 Salı günü mübarek üç ayların ikincisi olan Şâban ayına erişmiş bulunuyoruz. Bu ay, sadece takvimde yer alan bir zaman dilimi değil; tövbenin kapılarının ardına kadar açıldığı, amellerin ilahi huzura arz edildiği, kalplerin Ramazan’a hazırlandığı kutlu bir geçittir.
Şâban Ayının Önemi
Müslümanlar arasında “mübarek üç aylar” olarak bilinen Receb, Şâban ve Ramazan, Allahu Teâlâ’nın rahmet ve mağfiretini bol bol ihsan ettiği zamanlardır. Bu aylarda yapılan dua, tövbe, namaz ve oruç gibi ibadetlerin makbul olduğu müjdelenmiştir.
Şâban ayı, gafletle geçirilmesi tavsiye edilmektedir, bu sebeple bilinçli müminler için ayrı bir kıymete sahiptir. Zira bu ayda yapılan ibadet, ihmal edilen bir zamanda yapılan kulluk olması hasebiyle daha değerlidir.
İbretli Bir Menkıbe
Rivayet edilir ki, Hasan-ı Basrî Hazretleri bir gün talebelerine şöyle buyurur:
“Şâban ayı geldiğinde kalbini Ramazan’a hazırlamayan, Ramazan geldiğinde neyi düzelteceğini bilemez.”
Talebeleri bu sözün hikmetini sorduklarında ise şu cevabı verir:
“Bir tüccar, dükkânını temizlemeden, malını düzenlemeden müşteriyi bekler mi? İşte Şâban ayı, kalbin dükkânını temizleme vaktidir. Ramazan ise ilahi rahmetin geldiği zamandır.”
Bu menkıbe bizlere, Şâban ayının Ramazan’a hazırlıkta ne denli önemli olduğunu açıkça göstermektedir.
Berat Gecesi Bu Ayda
Şâban ayı, içerisinde Berat Gecesi gibi çok kıymetli bir geceyi barındırır. Şâban’ın 15. gecesi olan bu mübarek gecede, bir yıl boyunca vuku bulacak hadiselerin meleklere bildirildiği rivayet edilmiştir. Aynı zamanda Kur’ân-ı Kerîm’in Levh-i Mahfuz’dan dünya semasına indirildiği gece olarak da kabul edilir.
Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) bu geceyi ibadetle ihya ederdi. Bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur:
“Şâban’ın on beşinci gecesinde Allahu Teâlâ, rahmetiyle tecelli eder ve müminleri bağışlar. Ancak kin ve haset sahiplerini, bu kötü huylarını terk edene kadar kendi hallerinde bırakır.”
(İbn Mâce, İkâmetü’s-Salât, 191)
Şâban, Ramazan’a Hazırlık Ayıdır
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
* “Ayların en sevgilisi, Ramazan’a kavuşturan Şâban ayıdır.”
* “Şâban benim ayım, Receb Allahu Teâlâ’nın ayı, Ramazan ise ümmetimin ayıdır.”
Bu hadisler, Şâban ayının Ramazan’a ruhen ve bedenen hazırlanmak için büyük bir fırsat olduğunu göstermektedir. Bu ayda yapılan her ibadet, Ramazan’daki kulluğun bereketini artırır.
Bu Ayda Çokça Salavat Getirelim
Şâban ayı, Efendimiz’e (s.a.v.) salavat getirme ayıdır. Yüce Rabbimiz Ahzâb Sûresi’nde şöyle buyurur:
“Şüphesiz ki Allah ve melekleri Peygamber’e salât ederler. Ey iman edenler! Siz de O’na salât ve selâm okuyun.”
(Ahzâb, 33/56)
Bu mübarek ayda salavatı çoğaltmak, kalbi nurlandırır, amellere bereket katar.
Peygamber Efendimiz Şâban Ayını Oruçla Geçirirdi
Resûlullah (s.a.v.) Şâban ayında çokça oruç tutardı. Hadis-i şerifte buyurur ki:
“Oruçların en üstünü, Ramazan-ı Şerîf’e tâzim ve hürmet için Şâban ayında tutulan oruçtur.”
(Tirmizî, Savm, 36)
Hz. Âişe validemizin rivayet ettiği şu söz ise son derece ibretlidir:
“Ya Âişe! Şâban öyle bir aydır ki, o yıl içinde ölecek olanların isimleri deftere yazılır. Ben, ismimin oruçlu olduğum halde yazılmasını isterim.”
(Beyhakî, Şuabü’l-İman, 3/378)
Bu Mübarek Ayı Gafletten Uzak Geçirelim
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Şâban, Receb ile Ramazan ayları arasında bir aydır. İnsanlar bundan gafildir. Halbuki bu ayda kulların amelleri Allah Teâlâ’nın huzuruna arz edilir.”
(Nesâî, Savm, 70)
Bu nedenle Şâban ayı, tövbe, istiğfar ve iç muhasebe ayıdır.
Dua ile bitirelim…
Ya Rabbi!
Bizleri Şâban ayının feyzinden ve bereketinden hakkıyla istifade eden kullarından eyle.
Kalplerimizi kin, haset ve gafletten arındır.
Amellerimizi Sana arz edilen salih amellerden eyle.
Bizleri Ramazan’a temiz bir kalp, affedilmiş günahlar ve ihlaslı niyetlerle ulaştır.
Şâban ayını hakkımızda hayırlara vesile kıl, Berat Gecesi’nde berat alan kullarından eyle.
Haftaya yeniden buluşmak duasıyla…
