Raylar İki Yöne Uzanır
Siirt'te uzun zamandır beklenen ulaşım yatırımları nihayet hayat buluyor. Havalimanı yeniden uçaklarla buluştu, raylar kent merkezine doğru ilerliyor. Yakın bir gelecekte İstanbul'dan, Ankara'dan ya da Diyarbakır'dan yola çıkan bir gezgin, Siirt'e eskisine göre çok daha kolay ulaşabilecek. Bu, turizm açısından yıllardır dile getirilen bir eksikliğin giderilmesi anlamına geliyor ve sevinmek için yeterli bir sebep.
Ne var ki yol, her zaman tek yönde işlemez. Kente ziyaretçi getiren tren, aynı gün onu geri de götürebilir. Sabah gelip Tillo'yu gezen, öğleden sonra Botan Vadisi'nde birkaç fotoğraf çeken ve akşam olmadan şehirden ayrılan bir misafir, kentin ekonomisine beklenen katkıyı sunmaz. Turizmde asıl kazanç, ziyaretçinin bir gece kalmasıyla başlar. Konaklayan misafir otele, lokantaya, çarşıdaki esnafa, rehbere ve zanaatkâra dokunur. Günübirlik gelen ise çoğu zaman kentin yanından geçip gider. Ulaşımı kolaylaşan her destinasyon, bu yüzden bir geçiş noktasına dönüşme riskiyle de yüz yüzedir.
Yolun öbür yönünde ise gençlerimiz var. Aynı raylar, üniversiteyi bitiren ya da iş arayan bir genç için de gitmeyi kolaylaştıracak. Kentte kalması için bir sebep bulamayan genç, artık daha hızlı ve daha zahmetsiz bir biçimde ayrılabilecek. Bu iki tablo aslında birbirine bağlı. Turizm gelişmediği için gençler gidiyor, gençler gittiği için turizmi büyütecek insan kaynağı bulunamıyor. Rehberlik yapacak, pansiyon işletecek, doğa sporlarında eğitmenlik yapacak, misafiri kendi kentinin diliyle karşılayacak insanlar başka şehirlere dağılıyor.
Oysa bu kısır döngü tersine çevrilebilir. Siirt, turizmi gençlerin kalma sebebine dönüştürebilecek nadir kentlerden biri. Tillo'daki tarihi evlerin butik konaklamaya açılması, Botan Vadisi'nde yürüyüş, kano ve kamp rotalarının oluşturulması, el sanatlarının atölye deneyimine dönüştürülmesi, genç girişimciler için doğrudan iş alanı demek. Üniversite, bu alanlarda eğitim almış gençleri yetiştiriyor. Eksik olan, bu gençlerin kendi kentlerinde bir gelecek görebilecekleri planlı bir turizm vizyonu.
Raylar tamamlanmadan önce konuşmamız gereken asıl konu budur. İstasyondan inen ziyaretçiyi ne karşılayacak? Onu şehirde bir gece daha tutacak ne sunacağız? Hangi rota, hangi deneyim, hangi hikâye onu yeniden gelmeye ikna edecek? Bu soruların cevabı hazır değilse, en iyi ulaşım yatırımı bile kenti bir durak olmaktan öteye taşıyamaz.
Ulaşım bir kentin kaderini tek başına değiştirmez, ama onu hızlandırır. Hazırlıklı kent misafirini ağırlar, gencini tutar. Hazırlıksız kent ise hem misafirini hem de evladını aynı raylarla uğurlar. Siirt'in önündeki birkaç yıl, raylarla birlikte kalma sebeplerini de döşemek için bir fırsat.
Dr. Serkan GÜN