Ellerdeki kaşıntı rahatsız edicidir. Özellikle avuç içlerinde oluşan kaşıntı geçmezse son derece can sıkıcı olabilir. Ancak avuç içi kaşıntısı nadiren büyük bir sorun teşkil eder ve düzenli tedavi gerektiren kronik bir cilt rahatsızlığının belirtisi olabilir. Avuç içlerinde kaşıntıya neden olabilecek faktörler arasında sıklıkla kuru cilt, alerjik reaksiyonlar veya dermatit, sedef hastalığı veya egzama gibi cilt rahatsızlıkları yer alır.
Avuç içi kaşıntısı neden olur?
Avuç içi kaşıntısı (palmar pruritus) genellikle, kuru cilt, alerjik reaksiyonlar, kontakt dermatit veya egzama ve sedef hastalığı gibi cilt rahatsızlıklarından kaynaklanır. Diğer nedenler arasında sinir sorunları (karpal tünel sendromu), hormonal değişiklikler, diyabet veya nadir durumlarda karaciğer hastalığı yer alır. Avuç içlerinde kaşıntıya neden olabilecek durumlar arasında şunlar yer alabilir:
Egzama (atopik dermatit)
Bu, en yaygın egzama türüdür. Avuç içleri de dâhil olmak üzere cildinizin herhangi bir yerinde kaşıntı ve tahrişe neden olabilir. Diğer belirtiler arasında kızarmış veya renk değiştirmiş kuru lekeler ve ciltte çatlama bulunur.
Sedef hastalığı
Avuç içlerinde kaşıntı, kronik otoimmün inflamatuar bir durum olan sedef hastalığının yaygın bir belirtisidir. Sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla deri hücrelerine saldırması ve bunların aşırı çoğalmasına neden olmasıyla ortaya çıkar. Genetik olduğuna inanılmaktadır, ancak stres, soğuk hava, hormonlar veya stafilokok veya streptokok gibi enfeksiyonlar gibi faktörler tarafından da tetiklenebilir.
Tahriş edici kontakt dermatit
Bu egzama türü, sabun, deterjan, toz gibi tahriş edici maddelere maruz kalma ve sık el yıkama sonucu oluşur. Kaşıntı, kızarıklık ve bazen de kabarcıklara yol açar.
Alerjik kontakt dermatit
El dermatitinin bazı vakaları alerjiktir ve kauçuk, metaller veya zehirli sarmaşık gibi bitkiler gibi belirli bir maddeye tekrar tekrar maruz kalma sonrasında gelişir.
Kuru cilt
Özellikle kış aylarında dışarıdaki havanın nem oranının düşmesi, cildin kurumasına, çatlamasına, kanamasına ve kaşıntısına yol açabilir.
Cilt hasarı
Bazı kimyasallar veya maddeler ellerinizin hassas cildini tahriş edebilir. Ovma veya fırçalama da cildinizi tahriş ederek kuruluğa, soyulmaya ve kaşıntıya neden olabilir.
Alerjiler
Avuç içlerinde ve ellerde kaşıntı genellikle temas ettiğiniz bir şeye karşı alerjik reaksiyonun işaretidir. Belirtiler hemen veya saatler sonra ortaya çıkabilir ve döküntüler, aşırı kuru cilt, kurdeşen, kabarcıklar veya sıcaklık veya karıncalanma hissi içerebilir. Takı ve diğer eşyalarda yaygın olarak bulunan nikel, kobalt veya diğer metallerin neden olduğu egzama da alerjilerden kaynaklanabilir.
Diyabet
Ellerde kaşıntı, vücudun insüline normal şekilde yanıt vermediği ciddi bir durum olan diyabetin erken belirtilerinden biri de olabilir. Diyabetle ilişkili bir cilt rahatsızlığı olan eruptif ksantomatozis (kandaki yüksek trigliserit seviyelerinden kaynaklanan iyi huylu cilt lezyonları), genellikle ellerde ve ayaklarda kaşıntıya neden olur.
İlaçlar veya kanser tedavileri
Kaşıntı, aspirin, opioidler ve bazı tansiyon ilaçları gibi belirli ilaçların yan etkisi olabilir. Ayrıca kanser tedavi yöntemlerinin istenmeyen bir etkisi de olabilir.
Karaciğer hastalığı
Kaşıntılı avuç içleri bazen siroz veya kolestaz gibi karaciğer rahatsızlıklarının bir belirtisi olabilir; bu durumlar kan dolaşımınızda safra tuzlarının birikmesine neden olabilir.
Tiroid rahatsızlıkları
Hipotiroidizm (tiroid bezinin az çalışması) veya hipertiroidizm (tiroid bezinin aşırı çalışması), avuç içlerinizde ve diğer bölgelerde kuru, kaşıntılı cilde neden olabilir.
Sinir rahatsızlıkları
Nöropati gibi sinir sistemini etkileyen durumlar, avuç içleriniz de dâhil olmak üzere çeşitli bölgelerde kaşıntıya neden olabilir.
Gebelik
Gebelik sırasında hormonal değişiklikler bazen, özellikle avuç içlerinizde ve ayak tabanlarınızda kaşıntılı cilde neden olabilir.
İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV)
HIV ile ilişkili kaşıntılı döküntü avuç içlerinizi, ayak tabanlarınızı ve diğer bölgeleri etkileyebilir. Bazı durumlarda HIV enfeksiyonunun erken bir belirtisi veya HIV tedavisine karşı bir reaksiyon olabilir.
Avuç içi kaşıntısı alerji belirtisi midir?
Evet, avuç içlerinde kaşıntı alerjinin bir belirtisi olabilir. Genellikle lateks, parfüm veya kimyasallar gibi alerjenlere temas sonucu oluşan kontakt dermatit gibi alerjik bir reaksiyonun belirtisidir. Bu reaksiyonlar arasında döküntüler, kurdeşen, kuruluk veya kabarcıklar bulunabilir. Bununla birlikte, avuç içlerindeki kaşıntı kuru cilt, egzama veya nadir durumlarda karaciğer hastalığı veya diyabetten de kaynaklanabilir.
Avuç içi kaşıntısı nasıl geçer?
Avuç içi kaşıntısının altında yatan nedene bağlı olarak tedavi değişir:
Kuru cilt
Nemlendirici uygulamak kaşıntıyı yatıştırmaya yardımcı olabilir. Gliserin, laktik asit, üre veya merhem gibi su kaybını azaltan diğer nemlendiriciler içeren ürünler arayın. Yoğun kokulu kremler hassas cildi tahriş edebileceğinden, kokusuz bir seçenek tercih edin.
Alerjiler
Alerjik reaksiyonlar antihistaminikler veya alerji ilaçlarıyla tedavi edilebilir.
Egzama ve sedef hastalığı
Her iki rahatsızlık da, reçetesiz satılan kremler veya steroid merhemlerle avuç içlerindeki kaşıntıyı tedavi edebilecek kadar hafif olabilir. Bu ilaçlar, bu rahatsızlıklara neden olan vücuttaki süreçleri yavaşlatabilir veya durdurabilir.
Diyabet
Diyabetin veya kan şekeriyle ilgili sorunların erken teşhisi, semptomları ve yan etkileri azaltmaya yardımcı olabilir. Diyabet teşhis edildikten sonra, kan şekeri seviyeleri doğru şekilde yönetilirse semptomlar iyileşebilir.
Avuç içi kaşıntısı ne zaman tehlikelidir?
Avuç içi kaşıntısı nadiren daha büyük, daha ciddi bir sorunun işaretidir, ancak bazen sık tedavi gerektiren kronik bir cilt rahatsızlığına işaret edebilir. Kaşıntı birkaç günden fazla sürerse, kötüleşirse veya şişme, kızarıklık gibi diğer belirtilerle birlikte ortaya çıkarsa ya da deride kabarcık, döküntü veya çatlak gibi gözle görülür değişiklikler meydana gelirse tıbbi yardım almayı düşünün.
Kaşıntı şiddetliyse ve günlük aktivitelerinizi veya uykunuzu etkiliyorsa, bir doktora (Dermatolog) danışmanız önemlidir. Kaşıntı altta yatan bir rahatsızlıktan kaynaklanıyorsa, erken teşhis kaşıntıyı tedavi etmeye ve daha fazla komplikasyonu önlemeye yardımcı olabilir.
Avuç içi kaşıntısına ne iyi gelir?
Avuç içi kaşıntısını önlemek, cildinize uygun şekilde bakmak kadar basit olabilir. Yardımcı olabilecek bazı ipuçları şunlardır:
- Bol su için ve su açısından zengin yiyecekler tüketin.
- Yoğun losyonlar ve nemlendiriciler cildin daha rahat ve nemli hissetmesine yardımcı olur, bu da kurumayı ve kaşıntıyı önleyebilir.
- Cildiniz hassassa, onu tahriş edebilecek kimyasallara veya solüsyonlara dokunduğunuzda ellerinizi korumaya çalışın. Sıvılar için lateks eldivenleri deneyin. Kalın pamuklu eldivenler soğukta günlük aktiviteler ve kuru maddelerin taşınması için faydalı olabilir.
- Sert temizleyicilerden ve sabunlardan kaçının
Bazen ilaçlar semptomlarınızı hafifletmeye yardımcı olabilir. Bu ilaçlar şunları içerebilir:
Topikal steroidler
Hidrokortizon kremleri veya merhemleri, egzama gibi durumlarda iltihabı ve kaşıntıyı azaltabilir.
Antihistaminler
Kaşıntınız alerjik bir reaksiyondan kaynaklanıyorsa, ağızdan alınan antihistaminler etkili olabilir.
Ağızdan alınan steroidler
Şiddetli vakalarda, doktor iltihabı kontrol altına almak için ağızdan alınan steroidler reçete edebilir.
Duruma özgü ilaçlar
Doktorunuz kaşıntınızın altında yatan bir rahatsızlığı tespit ederse, muhtemelen o rahatsızlık için ilaç veya diğer tedavileri reçete edebilir.
Avuç içi kaşıntısı için hangi doktora gidilir?
Avuç içi kaşıntısı için ilk olarak dermatoloji (cildiye) doktoruna gitmeniz en doğru adımdır. Dermatolog gerekli durumlarda sizi diğer branşlara yönlendirir.
Kaynak : Madıcana hastaneleri
